Microplastics in cosmetica

Plastic microbeads worden gedefinieerd als alle bewust toegevoegde, 5 mm of kleiner, niet in wateroplosbare, vaste plastic deeltjes, gebruikt om te reinigen of te scrubben. Er is bewust voor deze definitie gekozen omdat dit de ingrediënten zijn waarvan duidelijk is dat ze mogelijk bijdragen aan het plastic afval in zee.

Van oudsher voegde de fabrikant soms plastic in de vorm van kleine bolletjes aan scrubproducten en tandpasta toe. Deze bolletjes schuren bij gebruik zachtjes tegen de huid of de tanden. Dit milde schuren is belangrijk om haar reinigende werking. In scrubproducten werkt de wrijving van de plastic bolletjes ook verzorgend: het stimuleert de bloedsomloop en de huid voelt zachter en gladder aan. Deze kleine plastic bolletjes vormen de bron van microplastic in cosmetica.Tegenwoordig hebben vrijwel alle bedrijven de plastic microbeads vervangen door andere, niet plastic ingredienten. Andere ingrediënten die als scrubdeeltje kunnen worden gebruikt zijn bijvoorbeeld vruchtenpitten, zand of (het maalsel van) bamboe, silica of andere natuurlijke verbindingen.

Onder meer op de stranden langs de kust en ook in de zee wordt plastic aangetroffen. Het overgrote deel bestaat uit grote stukken plastic (bijvoorbeeld van flessen, tassen, verpakkingsmateriaal), maar het kunnen ook versnipperde stukken of hele kleine deeltjes zijn: microplastics. Microplastics zijn afkomstig van afgebroken stukken plastic of zijn al microplastics. Op dit moment wordt veel onderzoek gedaan naar de effecten van deze microplastics op organismen in de oceanen. In het kader van de discussie over vervuiling van de oceanen, worden cosmetica met plastic bolletjes als mogelijke bron genoemd, maar ze kunnen ook afkomstig zijn van synthetische kleding na een wasbeurt of afgebroken grote stukken plastic. Microplastics uit cosmetica leveren een zeer kleine bijdrage aan de totale hoeveelheid plastic in zee. Een studie uit 2012 schat de potentiele bijdrage van cosmetica tussen 0.01% en 1.5% van al het plastic in het waterig milieu. Bovendien is deze bijdrage tussen 2012 en 2015 aanzienlijk verminderd door vrijwillige initiatieven van de Europese cosmetica-industrie.

Polymeren kunnen door de mens worden gemaakt, maar komen ook veel voor in de natuur. Het menselijk lichaam bevat bijvoorbeeld vele verschillende polymeren, zoals ons DNA en eiwitten. Polymeren hebben een moleculaire structuur die voornamelijk of geheel bestaat uit een groot aantal vergelijkbare eenheden die met elkaar zijn verbonden, bijvoorbeeld A-A-A-…, A-B-A-B-…, A-A-B-B-C-C,…[1] Ze komen onder andere voor in vaste, vloeibare en wasvorm. Hoewel alle plastics polymeren zijn, zijn zeker niet alle polymeren plastics. Het merendeel van de polymeren die worden gebruikt in cosmetica zijn geen plastics. Deze polymeren dragen dus ook niet bij aan het plastic afval in zee.

Door sommige organisaties zoals de Plastic Soup Foundation wordt gesuggereerd dat er naast de microbeads nog andere microplastics in cosmetica voorkomen, het gaat om allerlei verschillende polymeren die gedefinieerd zouden kunnen worden als plastic. Het is belangrijk om de definitie van plastic altijd als uitgangspunt te nemen en van daar uit kritisch te kijken of er wetenschappelijke data zijn die duiden op een mogelijk risico dat dergelijke ingrediënten in zee terecht zouden kunnen komen. Dit in overweging nemende kan er echter absoluut niet gesteld worden dat alle polymeren zouden moeten worden verwijderd uit alle cosmetica. De meeste polymeren zitten niet in plasticvorm in het product en dragen niet bij aan het afval in onze oceanen. 



[1] Oxford Dictionary definition

De cosmetica-industrie neemt berichten als deze altijd serieus. Bedrijven die plastic microbeads in cosmetica gebruiken hebben aangegeven dat inmiddels te hebben gestaakt of te gaan beëindigen.
De cosmetica-industrie is ook betrokken bij wereldwijd onderzoek naar de oorsprong van de vervuiling van de oceanen en de gevolgen voor het leven daarin. De Europese cosmetica vereniging - Cosmetics Europe - heeft een werkgroep (eerst Taskforce Microplastics, nu Expert Team Environmental Ingredient Issues) opgericht waarin cosmeticabedrijven de eventuele risico’s van ingrediënten gezamenlijk inventariseren.

Daarnaast worden de plastic microbeads dus door de leden van de NCV (en de leden van Cosmetics Europe) vrijwillig uitgefaseerd. Een Europese enquête, uitgevoerd in 2016, heeft gekeken naar het gebruik van plastic microbeads in 2015, om zo de effectiviteit van dit vrijwillig uitfaseren te onderzoeken. Deze enquête laat een snelle en substantiele reductie van 82% zien in 2015 ten opzichte van 2012.
De bijdrage aan plastic afval in zee van de cosmetica-industrie, die toch al zeer klein was, is daarmee nog veel kleiner geworden.

De industrie blijft streven naar een meer duurzame toekomst. Als onderdeel hiervan wordt, in samenwerking met diverse stakeholders, gezocht naar oplossingen voor het probleem van plastic afval.

Wij gebruiken cookies om uw gebruikerservaring te verbeteren.
Door dit aan te vinken, wordt er een cookie geplaatst om de popup te verbergen. Deze cookie bevat geen persoonlijke informatie

Ik accepteer het gebruik van cookies