Haarkleurproducten en PPD

PPD (paraphenylenediamine of p-phenylenediamine) is een ingrediënt dat wordt gebruikt in permanente (of: oxidatieve) haarkleurproducten. PPD is toegestaan als ingrediënt in haarkleurproducten volgens de Europese Cosmeticarichtlijn 76/768/EEC (vanaf 2013 in de Cosmeticaverordening 1223/2009). Dit betekent dat PPD is toegestaan voor gebruik in haarkleurproducten in alle 27 lidstaten van de Europese Unie.

PPD wordt met name gebruikt in permanente haarkleurproducten. De stof is noodzakelijk voor nagenoeg alle kleurnuances, en vooral voor donkere kleuren. Bijna alle permanente haarkleurproducten bevatten PPD of een afgeleide hiervan omdat zij het meest effectief is en het enige middel om grijze haren succesvol te kleuren.

PPD is nodig voor haast alle kleurnuances en zit in de meeste permanente oxidatieve haarkleurproducten. Het zit niet in tijdelijke (reeds ontwikkelde) haarkleurproducten, zoals shampoo met kleurpigmenten of kleurmousse. In donkere oxidatieve kleuren zit echter altijd PPD, of een afgeleide hiervan.

U herkent de aanwezigheid van PPD in een product in de ingrediëntenlijst als  ‘paraphenylenediamine‘. ‘Volgens de wet moet PPD in de ingrediëntenlijst op het product staan, en ook moet de zin ‘bevat phenyleendiamine’ of in het geval van een afgeleide ‘bevat ‘tolueendiamine’ op de verpakking staan.

Nee. Voor gebruik in haarkleurproducten is PPD veilig wanneer de instructies op de verpakking en in de bijsluiter worden opgevolgd. De wet eist dat ingrediënten in cosmetica zorgvuldig worden onderzocht door een veiligheidsbeoordelaar voordat zij worden toegepast in een product. Voor ieder product wordt een veiligheidsbeoordeling opgesteld.  Zo is ook het gebruik van PPD strikt geregeld door de wet.

De concentratie van PPD die in haarkleurproducten mag worden toegepast, is bij wet vastgelegd (maximaal 2% voor gebruik in het haar). Haarkleurproducten moeten volgens de wet van bepaalde veiligheidswaarschuwingen en instructies zijn voorzien.

Nee. Volgens de Europese Cosmeticawetgeving is het gebruik van PPD uitsluitend toegelaten voor gebruik in haarkleurproducten. Wel wordt PPD soms illegaal aangetroffen in ‘black henna’ tatoeages. Deze worden soms in vakantieoorden aangeboden. Het is belangrijk deze tatoeages te vermijden, omdat de hoge concentratie PPD die hierbij direct op de huid wordt aangebracht, ernstige allergische reacties kan veroorzaken. Heeft u toch (ooit) een hennatatoeage laten aanbrengen, wees dan extra voorzichtig bij het kleuren van uw haar. De kans is namelijk groot dat u ongemerkt een overgevoeligheid heeft ontwikkeld.

Nee. Haarkleurproducten zijn zodanig ontwikkeld dat ze uitsluitend een werking hebben in het haar. Ondanks dat het product in aanraking komt met de hoofdhuid, wordt slechts een verwaarloosbare hoeveelheid van het product opgenomen, dat vervolgens binnen 24 uur door het lichaam op een normale manier wordt uitgescheiden. Dit is bevestigd door het wetenschappelijk comité van de Europese Commissie (SCCP).  

Het geleidelijk ontwikkelen van een allergie voor PPD, en daarmee voor haarkleurproducten, is een afweerreactie van het lichaam op herhaalde blootstelling aan een stof. Een allergie ontwikkelt zich niet omdat de stof zou achterblijven in het lichaam.

Ja. Wanneer een haarkleurproduct is voorzien van veiligheidswaarschuwingen en gebruiksinstructies, waaronder een gevoeligheidstest, dan is het zeer belangrijk die instructies altijd en zorgvuldig op te volgen élke keer dat u uw haar kleurt.

Denk eraan om het haarkleurproduct op tijd aan te schaffen, zodat u 48 uur van tevoren de gevoeligheidstest kunt uitvoeren, zoals vermeld in de instructies. Het is hiervoor niet nodig om twee producten in huis te halen.

De grote meerderheid van de bevolking in Europa (meer dan 98%) is niet gevoelig voor de stof PPD en zal hier nooit op reageren. Van de personen die wel gevoelig zijn voor PPD (minder dan 1,5%), zal slechts een zeer klein aantal (rond 0,1%) allergisch reageren op gebruik van een haarkleurproduct.

Wanneer iemand gevoelig is voor PPD zal hij niet na het eerste gebruik van een haarkleurproduct allergisch reageren. Het afweersysteem van het lichaam onthoudt het gebruik echter, en zal pas na herhaalde blootstelling reageren. Dus wanneer er nogmaals een haarkleur product wordt gebruikt, treedt een overgevoeligheidsreactie van het afweersysteem op, meer dan een reactie op het ingrediënt zelf.

Niet iedereen is gevoelig om een allergie te ontwikkelen. Zij die wel gevoelig zijn, zullen vroeger of later een allergische reactie hebben op blootstelling aan PPD. Het beste advies om het risico zo klein mogelijk te houden, is om de zelftest 48 uur vóór het kleuren uit te voeren, zoals staat aangegeven op de verpakking of in de bijsluiter van het product.

Nee, ze zijn zeldzaam. Miljoenen mensen over de wereld gebruiken haarkleurproducten zonder ooit ongewenste lichamelijke effecten te ervaren. Haarkleurproducten horen bij de best onderzochte consumentenproducten op de markt, en de veiligheid van deze producten is bevestigd door een talrijke wetenschappelijke onderzoeken.  

Allergische reacties op haarkleurproducten kunnen bij een klein aantal mensen ontstaan, net als door het gebruik van bijvoorbeeld voedingsmiddelen of stoffen uit de natuur. Allergische reacties op haarkleurproducten zijn overigens veel zeldzamer dan allergische reacties op voedingsmiddelen (aardbeien, pinda’s etc.). Europese cijfers tonen aan dat het vóórkomen van allergische reacties op haarkleurproducten tussen 0,3 en 4,3 ligt per miljoen verkochte producten.

De gevoeligheidstest is belangrijk in het voorspellen van een mogelijke allergische reactie als gevolg van het gebruik van een haarkleurproduct. Daarom moet men altijd een gevoeligheidstest en alle instructies op de verpakking of in de bijsluiter uitvoeren alvorens het haar te kleuren. Het is echter nooit 100% zeker dat er geen allergische reactie optreedt ondanks deze maatregelen.

Voordat een cosmeticaproduct mag worden verkocht, in Nederland en heel Europa, wordt het product door een gekwalificeerde veiligheidsbeoordelaar volgens strikte regels beoordeeld op veiligheid. Deze beoordeling waarborgt niet alleen de veiligheid van het product maar ook de veiligheid van de afzonderlijke ingrediënten (in de concentratie die gebruikt is in het product). Hierbij wordt onder meer rekening gehouden met de gebruiker van het product (bijv. consument of kapper).

Deze veiligheidstests zijn geregeld in de Europese Cosmeticarichtlijn (76/768/EEC), die is opgesteld om de volksgezondheid te beschermen. De veiligheidsbeoordeling is een wettelijke vereiste die door de fabrikant beschikbaar moet worden gesteld wanneer de autoriteiten deze opvraagt.

Deze haarkleurproducten werken op basis van waterstofperoxide en ammoniak. Dit zijn de stoffen die zorgen dat de kleur in het haar wordt opgenomen en gevormd. De kleurstoffen worden in het haar ingebouwd via een aantal chemische reacties. Door ammoniak zwellen de haarvezels op, zodat de stoffen in het haar kunnen dringen. Oxiderende kleurstoffen hebben van zichzelf geen kleur. De actieve zuurstof die vrijkomt bij de omzetting van waterstofperoxide oxideert de melanine in het haar en zet de kleurloze stoffen om in pigmenten. Er worden anti-oxidanten aan de producten toegevoegd om de chemische reacties niet te snel te laten verlopen. Permanente kleuringen veranderen de natuurlijke kleur van het haar.

Nee, alle cosmeticaproducten moeten veilig zijn en moeten aan dezelfde wetgeving voldoen. Alle ingrediënten, van welke bron ze ook afkomstig zijn, worden meegenomen in de veiligheidsbeoordeling. Het lichaam kan geen onderscheid maken tussen natuurlijke of synthetische  stoffen. Als een stof niet veilig is, mag ze niet in cosmetica gebruikt worden.

Lees het artikel over haarkleurproducten in de Gezondgids.

Wij gebruiken cookies om uw gebruikerservaring te verbeteren.
Door dit aan te vinken, wordt er een cookie geplaatst om de popup te verbergen. Deze cookie bevat geen persoonlijke informatie

Ik accepteer het gebruik van cookies