Lichaamsgeur

 

Waar komt lichaamsgeur vandaan?

De basis van lichaamsgeurproductie is zweet, maar zweet produceert de geur niet zelf. De voornaamste functie van zweet is namelijk het reguleren van de lichaamstemperatuur. Zweet wordt hoofdzakelijk door het lichaam geproduceerd als het warm is of bij inspanning, maar kan ook geproduceerd worden in tijden van stress of spanning. Via zweetkliertjes komt zweet op de huid te liggen waar het verdampt. Dit verdampingsproces onttrekt warmte uit het lichaam, waardoor het afkoelt en dus op een normale temperatuur kan blijven (Wilke, 2006).

Er zijn drie soorten zweetklieren: eccriene, apocriene en apoeccriene. De eccriene zweetklieren zijn er verreweg het meest, en eccrien zweet maakt dan ook het grootste deel op van het menselijk zweet. Dit zweet bestaat uit vooral water waarin wat zout en andere stoffen uit de klier zijn opgelost, en wordt gemaakt om de lichaamstemperatuur te controleren. De apocriene klier is enkel te vinden op behaarde plekken op het lichaam, voornamelijk in de schaamstreek en oksels, en maakt zweet wat via de haarzakjes op het huidoppervlak komt. De klieren worden pas actief in de pubertijd en produceren een dikkere vettige vloeistof. Apocriene klieren functioneren voornamelijk als geurklieren via de productie van feromonen en lichaamsgeur. De derde klier; de apoeccriene zweetklieren zijn een doorontwikkelde vorm van de eccriene zweetklier en komen enkel voor onder de oksels. De apoeccriene klieren maken zweet dat rechtstreeks op de huid komt en wat voornamelijk bestaat uit zout water (Baker, 2019).

Het vettige apocriene zweet is dus de onderliggende factor van lichaamsgeur, maar ruikt ook zelf niet heel sterk. De vloeistof bestaat uit lipiden (vettige stoffen), eiwitten, aminozuren, hormonen en ammonia en wordt door de bacteriën die op de huid leven worden gebruikt als voedsel. De bacteriën breken de stoffen af tot sterk ruikende vetzuren, dit is wat men ruikt als de welbekende zweetgeur (Encyclopedia Britannica, 2020). Lichaamsgeur wordt dus door twee zaken bepaald: apocriene zweetstoffen en de bacteriën van de huid: het huidmicrobioom.

Wat is de functie van lichaamsgeur?

De literatuur over lichaamsgeur dateert tot zo’n 1000 jaar voor Christus, en de oorsprong van lichaamsgeur is zo oud als de mens zelf. Lichaamsgeur speelt oorspronkelijk (en nog steeds in dieren) een belangrijke rol in de voortplanting. Deze functie wordt uitgevoerd door de uitscheiding van hormonen, waarmee bijvoorbeeld vruchtbaarheid gesignaleerd wordt. Ook is lichaamsgeur belangrijk voor het overleven, dieren kunnen er waarschuwingssignalen mee sturen én de lucht van ‘dood’ simuleren. De functie van lichaamsgeur in de voortplanting is wijdverspreid onder dieren, en ook bij mensen speelt het hierin een rol.

Wat kan je doen aan lichaamsgeur?

Lichaamsgeur en dan met name de zweetgeur vanuit de oksels wordt vaak als een ongemak ervaren. Een goede persoonlijke hygiëne helpt bij het voorkomen van lichaamsgeur. Door dagelijks te douchen wordt het zweet van het lichaam afgespoeld, en daarmee ook de voeding voor de bacteriën die lichaamsgeur veroorzaken. Ook kan het grondig wassen van de gebieden waar veel zweet geproduceerd wordt helpen bij het voorkomen van lichaamsgeur. Het gebruik van antibacteriële zeep kan hierbij helpen het aantal bacteriën op de huid te verminderen. Ook is het belangrijk om na het wassen of douchen de huid, en specifiek de plekken waar men veel zweet, goed te drogen. De bacteriën die lichaamsgeur veroorzaken groeien namelijk niet goed op droge huid (Webmd, 2020).

Als toevoeging op regelmatig douchen zijn er producten die speciaal ter bestrijding van de lichaamsgeur zijn gemaakt. De meest bekende producten die dit doen zijn deodorant en antiperspirant, welke beide onder de oksel worden aangebracht. Deodorant werkt hier door een aangename geur aan de brengen, waardoor de lichaamsgeur gemaskeerd wordt. Wat men in de praktijk echter meestal gebruikt is een antiperspirant. Antiperspirant bevat actieve ingrediënten, meestal aluminium zouten, die de zweetvorming voorkomen. Perspireren is dan ook een ander woord voor zweten. Wanneer de zweetvorming voorkomen wordt, hebben de bacteriën die lichaamsgeur veroorzaken geen voeding om af te breken in de sterk ruikende vetzuren. De zweetvorming wordt voorkomen omdat aluminiumzouten oplossen in zweet, waardoor het zweet een soort gel wordt. Deze gel komt op het oppervlak van de zweetklier te liggen, waardoor het zweet niet bij het huidoppervlak kan komen. Aluminiumzouten en andere antiperspirant-ingrediënten functioneren dus als een stop in de zweetklier (Cosmeticsinfo, 2021). Hoewel deodorant en antiperspirant voornamelijk geassocieerd worden met het gebruik onder de oksels, zijn er ook dergelijke producten voor het gebruik op de voeten. De werkingsmechanismen en het mechanisme achter de lichaamsgeur is hierin vergelijkbaar.

Wij gebruiken cookies om uw gebruikerservaring te verbeteren.
Door dit aan te vinken, wordt er een cookie geplaatst om de popup te verbergen. Deze cookie bevat geen persoonlijke informatie

Ik accepteer het gebruik van cookies